محمدعلی همایون کاتوزیان ، یکی از پژوهشگران برجسته ایرانی در حوزه های اقتصاد، ادبیات و تاریخ، در ۲۶ آبان ۱۳۲۱ در تهران متولد شد. وی بیشتر با نام همایون کاتوزیان شناخته می شود. دکتر کاتوزیان علاوه بر تحصیلات دانشگاهی در رشته اقتصاد، به مطالعه و تحقیق در حوزه های علوم سیاسی و ادبیات فارسی نیز علاقه مند بوده است. هم اکنون، دکتر کاتوزیان در آکسفورد، انگلستان سکونت دارد و به فعالیت های علمی و پژوهشی خود ادامه می دهد. آثار ارزشمند دکتر کاتوزیان در زمینه های سیاسی و ادبیات به زبان های فارسی و انگلیسی منتشر شده است. در این مقاله، به معرفی مختصر زندگینامه محمدهمایون کاتوزیان و بررسی مهم ترین کتاب ها و مقالات ایشان می پردازیم.
کتابهای دکتر همایون کاتوزیان
دکتر محمدعلی همایون کاتوزیان پژوهشگری نوآور و پرتلاش است که بسیاری از نوشته های نخستینش شامل روش شناسی اقتصاد، بررسی های تاریخی بخش خدمات و مراحل توسعه اقتصادی، آمار نیروی کار ایران، بخش کشاورزی و اصلاحات ارضی بوده است. همچنین، کاتوزیان مقالات و کتاب های زیادی، از جمله کتاب طنز و طنزینه هدایت، چاپ کرده است. انتشارات دیارنامگ افتخار چاپ بسیاری از آثار همایون کاتوزیان را دارد. در ادامه مقاله درباره زندگینامه دکتر کاتوزیان و آثار ایشان با ما همراه باشید.
- زندگینامه همایون کاتوزیان
- فعالیت های محمد علی کاتوزیان
- آثار دکتر همایون کاتوزیان
- اندیشه و افکار دکتر کاتوزیان
زندگینامه همایون کاتوزیان
همایون کاتوزیان در سال ۱۳۰۹ شمسی در تهران متولد شد. وی تحصیلات خود را در رشته حقوق آغاز کرد و سپس در دانشگاه تهران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، به تحصیل پرداخت. پس از آن، به مطالعه تاریخ و ادبیات ایران رو آورد و تدریس تاریخ، زبان فارسی و علوم اجتماعی در دانشگاه های مختلف را در کارنامه خود دارد. ایشان علاوه بر فعالیت آموزشی، نویسنده بیش از چهل جلد کتاب در حوزه تاریخ، اجتماع و ادبیات ایران بوده است و یکی از شاخصترین چهره های تاریخ نگاری معاصر محسوب می شود. دکتر کاتوزیان تحصیلات سالها به تدریس و تحقیق در دانشگاه های معتبر ایران و خارج از کشور مشغول بوده است. تخصص ایشان در تحلیل اقتصادی، تاریخ معاصر ایران و مطالعات ادبی باعث شده تا آثارشان ارزش علمی و پژوهشی فراوانی داشته باشد.
تحصیلات دکتر همایون کاتوزیان
دکتر همایون کاتوزیان تحصیلات خود را با گذراندن دوره دبیرستان در مدرسه البرز تهران (سال ۱۳۳۹) آغاز کرد. وی ابتدا وارد دانشکده پزشکی دانشگاه تهران شد، اما تحصیل در این رشته را نیمه تمام رها کرد و مسیر خود را به سمت علوم اقتصادی تغییر داد. مراحل تحصیلات دانشگاهی ایشان شامل موارد زیر است:
- فارغ التحصیل کارشناسی اقتصاد از دانشگاه بیرمنگام (۱۳۴۶)
- دریافت کارشناسی ارشد اقتصاد از دانشگاه لندن (۱۳۴۷)
- دکترای اقتصاد از دانشگاه کنت در کانتربری انگلستان (۱۳۶۳)
دانشگاه کنت یکی از معتبرترین دانشگاه های دولتی انگلستان است و تحصیلات دکتر کاتوزیان در این دانشگاه موجب ساکن شدن ایشان در این کشور شده است.
فعالیت های محمد علی کاتوزیان
دکتر همایون کاتوزیان به عنوان مدرس و پژوهشگر، سابقه تدریس در دانشگاه های معتبر انگلستان را دارد و آثار متعددی در حوزه اقتصاد، ادبیات و تاریخ ایران منتشر کرده است. برخی فعالیت های مشهور ایشان عبارتند از:
- تدریس اقتصاد در دانشگاه لیدز (۱۳۴۷)
- استادیاری و دانشیاری دانشگاه کنت (۱۳۴۸ و ۱۳۵۰)
- عضویت در کالج سنت آنتونی آکسفورد (۱۳۵۲ به بعد)
- استاد مهمان ایران شناسی در کالج سنت آنتونی (۱۳۵۴-۱۳۵۵)
- مشاوره اقتصادی برای سازمان کشورهای آمریکایی و سازمان برنامه و بودجه ایران (۱۳۵۵-۱۳۵۶)
- همکاری با سازمان بینالمللی کار (1359) و کنفرانس سازمان ملل متحد در زمینه تجارت و توسعه (1361)
دکتر کاتوزیان پس با سالها فعالیت در دانشگاه های مختلف و کسب تجربیات متفاوت موفق به چاپ کتابهایی با محتوای غنی شده اند. خواندن این آثار را می توان به عنوان کتابهای تاثیرگذار که زندگیتان را تغییر می دهد معرفی کرد. در ادامه به معرفی این آثار خواهیم پرداخت.
آثار دکتر همایون کاتوزیان
دکتر همایون کاتوزیان پس از سال ها فعالیت در دانشگاه کنت بازنشسته شد و به آکسفورد نقل مکان کرد. همچنین، از سال ۱۳۸۳ تا به اکنون، ایشان به عنوان پژوهشگر میراث ایران در کالج سنت آنتونی بوده و کنفرانس های بسیاری را تشکیل داده است. آقای دکتر کاتوزیان در امر نویسندگی و چاپ تحقیقات و پژوهش های خود نیز فعالیت داشته و آثار فاخری در زمینه ادبیات ایران عرضه نموده است. این آثار به دو زبان فارسی و انگلیسی منتشر شده اند و که در فهم تحولات سیاسی و اجتماعی ایران نقش مهمی ایفا کرده اند.
محمدعلی همایون کاتوزیان به عنوان نویسنده و مترجم کتابهای متعددی در حوزه های اقتصاد، طنز ادبی و تاریخ شناخته می شود. از جمله تألیفات مهم ایشان می توان به «طنز و طنزینه هدایت» اشاره کرد که تحلیل نوآورانه ای درباره ادبیات طنز در ایران ارائه می دهد. بسیاری از کتابهای همایون کاتوزیان توسط انتشارات دیارنامگ منتشر شده است، که نقش پررنگی در ترویج و انتشار پژوهشهای ایشان داشته است .
آثار اولیه
در ابتدا، تمرکز کاتوزیان بیشتر بر مسائل اقتصادی و سیاسی بوده است. از جمله کتابهای ابتدایی ایشان می توان به موارد زیر اشاره نمود:
- «تجارت بینالملل»
- «آموزش عالی و دانشگاههای امروز»
- «آدام اسمیت و ثروت بینالملل»
- «خاطرات سیاسی خلیل ملکی»
- «استبداد، دموکراسی و نهضت ملی»
آثار اخیر و متنوع
- «ایرانیان دوران باستان تا دوره معاصر»
- «جستارهایی درباره تئوری توطئه در ایران»
- «نوسازی ناتمام»
- «سعدی، شاعر عشق و زندگی»
- «جمالزاده و ادبیات او»
- «نامههای خلیل ملکی»
- «تضاد دولت و ملت: نظریه تاریخ و سیاست در ایران»
- «دولت و جامعه در ایران: سقوط قاجار و استقرار پهلوی»
- «برخورد عقاید و آرای ملکی»
- «ایدئولوژی و روش در اقتصاد»
اگر با دقت به آثار ایشان نگاهی بیندازیم شاهد علاقه ایشان به تاریخ ادبیات ایران و سرگذشت آن خواهیم بود.
اندیشه و افکار دکتر کاتوزیان
با توجه به تحقیقات گسترده دکتر همایون کاتوزیان درباره تاریخ و ادبیات ایران، افکار و نظرات ایشان در این زمینه مورد توجه بوده است. دکتر همایون کاتوزیان معتقد است که بسیاری از کج روی های امروزی به دلیل ناکارآمد بودن نظریه های غربی در استفاده برای جامعه ایرانی است. ایشان به حفظ تاریخ و فرهنگ ایران بسیار پایبند هستند و معتقدند که نباید آثار و معماری های تاریخی را تخریب کرد. حفظ تار و پود فرهنگ و تاریخ ایران در گرو نگهداری آثار تاریخی است تا بتوان تاریخ زنده ای را برای آیندگان حفظ نمود. برای درک بهتر افکار ایشان می توانید از طریق فروشگاه آنلاین کتاب دیارنامگ اقدام به تهیه آثار و کتاب های موجود بکنید.
در این مقاله، به زندگی، تحصیلات، زمینه فعالیت و آثار دکتر همایون کاتوزیان پرداختیم تا کتاب دوستان عزیز با شناخت بهتر اندیشه این بزرگمردان، با درک بهتری به مطالعه آثارشان بپردازند. همچنین کتاب ها و مقالات ایشان از طریق همین وبسایت در اختیار مخاطبین عزیز قرار خواهد گرفت.
